KUALA LUMPUR, 28 Oktober 2026 – Badan Kehakiman Malaysia akan mengeluarkan arahan amalan baharu berkaitan penggunaan kecerdasan buatan (AI) oleh peguam dan pegawai mahkamah dalam prosiding undang-undang dalam tempoh beberapa minggu lagi bagi memastikan teknologi itu digunakan secara bertanggungjawab.
Ketua Hakim Negara, Tun Wan Ahmad Farid Wan Salleh berkata, langkah berkenaan diambil susulan kebimbangan terhadap kebolehpercayaan maklumat dan hujahan undang-undang yang dijana AI, yang boleh kelihatan meyakinkan walaupun mengandungi fakta tidak tepat.
Beliau berkata demikian ketika menyampaikan ucaptama pada Persidangan Antarabangsa Undang-Undang Malaysia 2026 di Kuala Lumpur, hari ini.
Menurut beliau, teknologi AI berpotensi membantu mempercepat urusan pentadbiran keadilan serta menjimatkan masa hakim dan peguam. Bagaimanapun, penggunaannya perlu disertai garis panduan yang jelas bagi memastikan ketepatan maklumat dan integriti profesion perundangan terus terpelihara.
Wan Ahmad Farid menegaskan bahawa teknologi tidak seharusnya mengambil alih pertimbangan manusia, khususnya dalam membuat keputusan kehakiman yang memerlukan penelitian terhadap fakta, undang-undang dan keadaan setiap kes.
Beliau turut menjelaskan bahawa pertimbangan manusia penting bagi memastikan hak individu yang dituduh dilindungi tanpa mengabaikan kepentingan mangsa. Keputusan mahkamah juga perlu mengambil kira keadaan kes secara individu, bukannya bergantung sepenuhnya pada cadangan yang dijana oleh sistem komputer.
Dalam perkembangan sama, beliau mengingatkan hakim dan pengamal undang-undang supaya sentiasa mengekalkan integriti intelektual ketika teknologi semakin mempengaruhi landskap profesion perundangan.
Hakim perlu memastikan setiap penghakiman dibuat berdasarkan penelitian sewajarnya terhadap fakta dan undang-undang, termasuk mempertimbangkan hujah yang bercanggah dengan keputusan mereka.
Sementara itu, peguam bertanggungjawab memastikan setiap rujukan kepada autoriti undang-undang adalah tepat serta memberikan nasihat secara telus kepada anak guam, terutama apabila kedudukan undang-undang sesuatu perkara masih belum dapat dipastikan.
Beliau turut menjelaskan bahawa arahan amalan baharu itu akan terpakai kepada pengamal undang-undang dan pegawai mahkamah, manakala hakim telah mempunyai garis panduan tersendiri berkaitan penggunaan AI.
Menurutnya, penggunaan AI tidak akan dihalang, malah digalakkan selagi mematuhi garis panduan yang ditetapkan. Namun, kebergantungan berlebihan terhadap teknologi itu boleh menjejaskan keupayaan manusia untuk berfikir secara rasional dan kritis.
Perkembangan ini menunjukkan bahawa penggunaan teknologi dalam sistem kehakiman perlu diseimbangkan dengan ketelitian profesional, akauntabiliti dan pertimbangan manusia bagi memastikan proses keadilan kekal berlandaskan fakta serta undang-undang.
Sumber: Bernama, 28 Oktober 2026.
